زیست دهم فصل یک
ورود مواد به یاخته و خروج از آن
انتشار چیست؟
انتشار به عنوان حرکت خالص مولکول ها از ناحیه ای با غلظت بیشتر به ناحیه ای با غلظت کمتر تعریف می شود.
انتشار را می توان به دو نوع اصلی تقسیم کرد: انتشار ساده و انتشار تسهیل شده.
انتشار ساده
فرآیندی است که در آن ماده از طریق یک غشای نیمه قابل نفوذ یا در یک محلول بدون هیچ کمکی از پروتئین های حمل و نقل حرکت می کند. به عنوان مثال، باکتری ها مواد مغذی کوچک، آب و اکسیژن را از طریق انتشار ساده وارد سیتوپلاسم می کنند.
انتشار تسهیل شده
انتشار تسهیل شده عبارت از عبور مواد از طریق غشای نیمه قابل نفوذ از ناحیه ای با غلظت بالاتر به ناحیه ای با غلظت کمتر با کمک پروتئین های انتقالی میباشد. این پروتئین ها کانال ها یا حامل هایی را برای عبور مولکول ها تشکیل می دهند.
اُسمز
اسمز عبارت از : عبور مولکول های آب از یک غشای نیمه قابل نفوذ از محلول رقیق ( غلظت زیاد آب ) به محلول غلیظ ( غلظت کم آب ) است.
انتقال فعال
انتقال فعال به عنوان فرآیندی تعریف می شود که شامل حرکت مولکول ها از ناحیه ای با غلظت کمتر به ناحیه ای با غلظت بالاتر در برابر یک مانع با استفاده از انرژی خارجی است.
درون بری (آندوسیتوز) و برون رانی (اگزوسیتوز)
اندوسیتوز عبارت از فرآیندی است که در آن یاخته ها موادی را از خارج سلول با فرو بردن آنها در یک وزیکول مشتق شده از غشای سلولی وارد یاخته میکنند.
اگزوسیتوز جایی است که سلول ها موادی مانند مواد زائد را از داخل سلول به فضای خارج سلولی منتقل می کنند.