فارسی نهم درس چهاردهم
فارسی نهم قید
فارسی نهم قید چیست
قید از جمله ارکان اصلی جمله نیست و حذف آن هیچ آسیبی از دید معنایی به جمله نمیزند. یعنی قید کلمه ای است که بودنش در جمله ضروری نیست .
این کلمات با اضافه شدن به کلمه های چون صفت, مسند, … آن ها را مقید به زمان , مکان , مقدار , حالت و… میکند.
قید ها جای ثابتی در جمله ندارند.
مثال:
او خندان از پله ها بالا رفت.
در جمله بالا « خندان » قید است که یک حالت را فعل و نهاد نسبت میدهد و بودن آن در جمله حتمی و ضروری نیست.
شعرخوانی بود قدر تو افزون ز ملایک فارسی نهم
معنی شعر درس چهاردهم فارسی نهم – صفحه 110
دلی دیرُم خریدار محبت / کز او گرم است بازار محبت
معنی: خدایا ، دلی دارم که خواستار و خواهان محبت است. و از این دل است که بازار محبت و دوستی گرم و پر رونق است .
لباسی دوختم بر قامت دل / ز پود محنت و تار محبت
معنی: لباسی برای دل خودم دوختم که پود پارچه اش از رنج و تار آن از محبت است (دلم سرشار از مهربانی و رنج است) .
بود درد مو و درمانم از دوست / بود وصل مو و هجرانم از دوست
معنی: درد و درمان من هر دو از جانب معشوق (یار) است. وصل و دوری من نیز از معشوق(دوست) است. ( منظور از دوست خداست)
اگر قصابم از تن وا کره پوست / جدا هرگز نگردد جانم از دوست
معنی: اگر قصاب پوست تنم را بکند، باز هم جانم از یار )دوست( جدا نمی شود .
به قبرستان گذر کردم کم و بیش / بدیدم قبر دولتمند و درویش
معنی: چند باری راهم به قبرستان افتاده و در آنجا هم قبر ثروتمندان و هم قبر فقرا را دیدم .
نه درویش بیکفن در خاک رفته / نه دولتمند برده یک کفن بیش
معنی: و فهمیدم نه فقیری بدون کفن خاک شده و نه ثروتمندی توانسته با خود بیشتر از یک کفن برده است (عاقبت همه مرگ است و لباس آخر ثروتمند و فقیر یک کفن است) .
دلا، غافل ز سبحانی چه حاصل / مطیع نفس شیطانی چه حاصل
معنی: ای دل ، چرا از خداوند پاک و منزه بی خبری، از این بی خبری چه فایدهای می بری و از اینکه فرمانبر نفس اماره و شیطان هستی ، چه استفادهای می بردی؟
بود قدر تو افزون از ملایک / تو قدر خود نمیدانی چه حاصل
معنی: ای انسان ارزش تو بالاتر از فرشتگان است ، ولی افسوس که تو قدر و منزلت خود را نمی دانی ، چه فایدهای دارد .
مکن کاری که بر پا، سنگت آیو / جهان با این فراخی، تنگت آیو
معنی: کاری نکن که با مشکلی روبرو شوی و دنیای به این بزرگی در نظرت تنگ و تاریک شود .
چو فردا نامه خوانان نامه خوانند / تو وینی نامه خود، ننگت آیو
معنی: (کاری نکن که) وقتی فردا قیامت فرا رسید و فرشتگان نامه اعمال تو را خواندند ، تو از دیدن نامه ی کارهایت ، خجالت زده و شرمسار شوی .
جواب خودارزیابی درس 14 فارسی نهم – صفحه 108
1 – پاسخ شخص گمراه به مفضل چه بود؟
پاسخ:
اگر از شاگردان جعفربن محمد ( امام صادق ( ع) )هستی باید بدانی که از بیش از این سخنان مخالفت آمیز ما را شنیده ، اما با بزرگواری و متانت ، جواب ما را داده است، پس تو هم شایسته با ما سخن بگو .
2 – این درس را با درس اول )آفرینش همه…( مقایسه کنید و شباهت های آنها را بیان کنید.
پاسخ:
هر دو وجود خدا و نبوت را بیان نموده اند و هر دو درس درباره نعمت هایی است که خداوند برای انسان ها آفریده است نعت هایی که ما را به عظمت و بزرگی خداوند رهنمون می سازد .
3 – چرا خداوند بزرگ ، نعمت تفکر و اندیشیدن را به انسان ها بخشید؟
پاسخ:
خداوند نعمت تفکر و اندیشه را در وجود آدم قرار داد تا به دقت در آفرینش نگاه و تامل کند و پند و عبرت بگیرد. انسان با تفکر در همه جزئیات خلقت می تواند بفهمد که هیچ یک از اجزای هستی ، بی سبب و بیهوده خلق نشده اند.
جواب فعالیت های نوشتاری درس 14 فارسی نهم – صفحه 109
1 – ده واژه را که ارزش املایی دارند ، از متن درس بیابید و بنویسید .
پاسخ:
فروغ، در ضمن، مفضل، صلاح، شأن، تأمل، تضرغ، معرفت، خضوع، تواضع، معاصی، جراحت، قاتل، قوه ها، حق تعالی، مصیبت، معصیت، صله رحم و …
2 – جمله های زیر را بخوانید و قیدهای آن را مشخص کنید .
پاسخ:
الف) تو هم، شایسته سخن بگو
شایسته: قید حالت (چگونگی)
ب) من فعلا کاری ندارم
فعلا: قید زمان
پ) محمد چرا دیروز غایب بود؟
دیروز: قید زمان
ت) همایون دوباره برنده شد .
دوباره: قید تکرار
3 – بیت زیر را بخوانید و ارتباط آن را با متن درس ، در یک بند بنویسید .
جهان چون زلف و خال و خط ابروست / که هر چیزی به جای خویش نیکوست
پاسخ:
تمام اجزای جهان با دلیل، حکمت و علم خداوند در کنار هم قرار گرفته اند. هیچ جزئی بی سبب خلق نشده و تمام بخش ها، نه تنها جایگاه خود را دارند، بلکه مکمل یکدیگرند .
مثلاً اگر چشمها بالای سر قرار میگرفت و دهان روی شکم یا موارد دیگر چه اتفاقی میافتاد پس قطعاً خداوند به هر چیزی علیم و حکیم است .