تدریس درس ششم فارسی نهم – معنی و ارایه ها

درس ششم فارسی نهم

گروه فعلی ( 1 ) زمان حال مضارع

قبل از اینکه زمان حال مضارع را مورد مطالعه قرار بدهیم , تعریف گروه و گروه فعلی را میداشته باشیم.

گروه چیست؟

گروه مجموعه ای از یک یا چند واژه است ، که در نحو جمله همچون یگانی مستقل عمل میکند. هر گروه هسته ای دارد که میتواند یک یا چند وابسته داشته باشد.

انواع گروه در زبان فارسی

3 نوع گروه در زبان فارسی داریم که عبارتند از :

• گروه اسمی
• گروه فعلی
• گروه قیدی

انواع گروه فعلی

انواع گروه فعلی ( انواع فعل ) سه دسته میباشد:

• فعل ماضی
• فعل مضارع
• فعل مستقبل

انواع ماضی و مضارع در فارسی نهم

فعل های ماضی و مضارع فارسی نهم

زمان حال مضارع

این فعل ها بر انجام کاری در زمان حال دلالت میکنند , از این رو به آنها « مضارع » گفته میشود.

انواع فعل مضارع

گروه فعلی مضارع به سه نوع زیر میباشد.

• مضارع اخباری
• مضارع التزامی
• مضارع مستمر

شناسه های فعل های مضارع به همراه شخص و شمار آنها عبارتند از:

مضارع التزامی و اخباری در فارسی نهم

1 – مضارع اخباری

بر انجام گرفتن کاری و بیان خبری در زمان حال دلالت دارد. مانند : می خوانم.

ساخت مضارع اِخباری:

مثال: من به مدرسه می روم.

2 – مضارع التزامی

وقوع کاری را در زمان حال با تردید , شک , شرط یا آرزو بیان میکند.

ساخت مضارع التزامی:

مثال: تا درس بخوانی.

3 – مضارع مستمر

جریان انجام کاری را در زمان حال بیان میکند.

ساخت مضارع مستمر

مثال: داریم می بینیم.

جواب خودارزیابی درس 6 فارسی نهم – صفحه 50

1 – هنگام سخن گفتن دیگران به چه نکاتی باید توجه کرد؟

جواب:

حرف کسی را قطع نکنیم

در گفت و گوی دیگران دخالت و دقت نکنیم

به حرف دیگران دزدیده گوش ندهیم

سوالات بیهوده نکنیم و فقط سوالات مربوط به موضوع را مطرح کنیم .

2 – بیت زیر با کدام بخش درس ، ارتباط معنایی دارد؟

بنی آدم اعضای یکدیگرند / که در آفرینش ز یک گوهرند

جواب: به غم مردمان شادی مکن تا مردمان نیز به غم تو شادی نکنند. داد ده تا داد یابی. خوب گوی تا خوب شنوی .

3 – یک زندگی موفقیت آمیز چه ویژگی هایی دارد؟

جواب: برنامه ریزی شده باشد، آرامش خاطر داشته باشد، موفقیت در کار داشته باشد، همکاری و تعامل و به همراه داشته باشد و دارای خانواده خوشحال و موفق باشد .

فعالیت های نوشتاری درس 6 فارسی نهم – صفحه 52

1 – هم خانواده واژه های زیر را از متن درس دریابید و بنویسید.

اتهام ، اقناع ، طعنه ، مقدم ، استماع ، مقطوع ، مطلب ، مقتدر ، مجتهد، اصیل

جواب:

اتّهام = تهمت

اقناع = قانع

طعنه = طعن

مقدّم = متقدم

استماع = سمع

مقطوع = قطع

مطلب = طالب ، مطالب

مقتدر = قادر

مجتهد = جهد

اصیل = اصل

2 – فعل های مضارع را مشخص کنید و نوع آنها را بنویسید .

« اینک دارم برای شما مینویسم، شاید بخوانید و به کار بندید؛ هرگاه ذهنتان را از کژاندیشی بپیرایید، دلتان را از احساس ناروا بشویید و از بی رسمیها بپرهیزید، خداوند با شما همراه میشود؛ پست و بلند آوای درونتان را میشنود و رفتار شما را به سامان میآورد.»

جواب:

دارم (مضارع اخباری)

مینویسم (مضارع اخباری)

بخوانید (مضارع التزامی)

بندید (مضارع التزامی)

بپیرایید (مضارع التزامی)

بشویید(مضارع التزامی)

بپرهیزید (مضارع التزامی)

میشود (مضارع اخباری)

میشنود (مضارع اخباری)

میآورد (مضارع اخباری)

3 – « گوهرِ تن ، از گوهرِ اصل ، بهتر بوَد »عبارت زیر را در یک بند، توضیح دهید.

جواب: داشتن اصل و نصب، پدر و مادر با سواد خاندان اصیل خوب است، اما اگر انسان از گوهر وجودی خود و گوهر تنش استفاده من، و با علم، دانش و تلاش گوهر اکتسبابی خودش به جایی برسد و گوهر تن هم داشته باشد بهتر است، زیرا گوهر تن همیشگی است .

حکایت شو خطر کن فارسی نهم – صفحه 53

معنی حکایت شو خطر کن فارسی نهم – درس 6

امیر خراسان را پرسیدند که تو فردی فقیر و بیچیز بودی و شغلی پست داشتی ، به امیری خراسان چون افتادی؟

معنی: از امیر خراسان پرسیدند که فرد تهی دست و بی ارزشی بودی و شغل و حرفه بی پست و بی ارزشی داشتی. چطور شد که تو امیر خراسان شدی؟

گفت : روزی دیوان حنظله بادغیسی همی خواندم , بدین دو بیت رسیدم:

مهتری گر به کام شیر در است / شو ، خطر کن ز کام شیر بجوی

یا بزرگی و ع ز و نعمت و جاه / یا چو مردانْت مرگ ، رویاروی

معنی: گفت: در یک روزی دیوان اشعار « حنظله بادغیسی » را میخواندم و به این دو بیت رسیدم:

اگر بزرگی و سرور ، در دهان شیر باشد ، برو و اقدام به کاری خطرناک کن و آن را از دهان شیر بگیر

یا باید بزرگی و ارجمندی و ثروت و مقام بیابی ، یا که مثل مردان بزرگ با مرگ روبرو شوی

داعیهای در باطن من پدید آمد که به هیچ وجه در آن حالت که اندر بودم ، راضی نتوانستم بود. داراییام بفروختم و اسب خریدم و از وطن خویش، رحلت کردم .

معنی: انگیزه ای در دلم پیدا شد که اصلا نتوانستم به وضعیتی که داشتم راضی باشم. تمام ثروت و چیزی را که داشتم را فروختم و اسبی خریدم و از سرزمین خود دور شدم و سفر کردم.

به دولت صفاریان پیوستم. هر روز بر شکوه و شوکت و لشکر من افزوده میگشت و اندک اندک کارِ من بالا گرفت و ترقی کرد تا جملهٔ خراسان را به فرمان خویش درآوردم. اصل و سبب ، این دو بیت بود .

معنی: به حکومت صفاریان پیوستم. هر روز عظمت و مقام و لشکر من بیشتر می شد و کم کم در کارهایم پیشرفت و ترقی کردم تا همه خراسان را تحت فرمان خود در آوردم. این دو بیت دلیل و باعث این اتفاقات شد.