تمرین دوره ای شیمی یازدهم فصل اول
جواب تمرین های دوره ای صفحه 48 ، و 49 و 50 شیمی یازدهم
جواب صفحه 48 شیمی یازدهم
1 – یون سولفات موجود در 2/45g از نمونهای کود شیمیایی را با استفاده از یون باریم، جداسازی کرده و 2/18g گرم باریم سولفات به دست آمده است. درصد خلوص کود شیمیایی بر حسب یون سولفات چند است؟
پاسخ:
۲– از واکنش 8/1 گرم فلز آلومینیم با خلوص ۹۰ درصد با محلول مس (II) سولفات مطابق واکنش زیر، چند گرم فلز مس آزاد میشود؟
پاسخ:
۳– سیلیسیم عنصر اصلی سازنده سلولهای خورشیدی است که از واکنش زیر تهیه میشود
الف) واکنشپذیری کربن با سیلیسیم را مقایسه کنید.
پاسخ: عنصر کربن نسبت به سیلیسیم واکنش پذیری بیشتر دارد چون توانسته است این عنصر را از ترکیب با اکسیژن خارج کند.
ب) مقدار ناخالصی در ۱۰۰ گرم سیلیسیم حاصل ۰/۰۰۰۱ گرم است. درصد خلوص سیلیسیم را حساب کنید.
پاسخ:
4 – نمودار زیر روند کلی تغییر واکنشپذیری عنصرهای دوره دوم جدول دورهای را نشان میدهد.
الف) چرا واکنشپذیری عنصرهای گروه ۱۸ در حدود صفر است؟
پاسخ: زیرا لایهٔ ظرفیت این عناصر بهطور کامل پر شده است و الکترونهای آنها برای شرکت در واکنشهای شیمیایی تمایل ندارند.
ب) روند تغییر واکنشپذیری را توضیح دهید.
پاسخ: در فلزات، واکنشپذیری در یک دوره از چپ به راست کاهش مییابد، در حالی که در نافلزات، واکنشپذیری از چپ به راست در یک دوره افزایش پیدا میکند.
جواب صفحه 49 شیمی یازدهم
۵– هر یک از هیدروکربنهای زیر را به روش آیوپاک نامگذاری کنید.
پاسخ:
۶– با توجه به واکنشهای زیر به پرسشهای مطرح شده پاسخ دهید.
الف) هر یک از آنها را موازنه کنید.
پاسخ:
ب) ترتیب واکنشپذیری عنصرهای Mg، Fe و Ti را مشخص کنید.
پاسخ: Fe< Ti< Mg
پ) برای تهیه فلز تیتانیم، باید واکنش شماره (١) را در حضور گاز آرگون انجام داد. چرا وجود گازهای اکسیژن و نیتروژن در محیط واکنش مانع از انجام واکنش میشود؟ (توجه: گاز نیتروژن به جو بیاثر معروف است)
پاسخ: چون مواد شرکتکننده در واکنش با این گازها ممکن است وارد واکنش شوند. هرچند نیتروژن موجود در جو عموماً بیاثر است، اما با برخی واکنشدهندهها میتواند واکنش دهد. اگر در محیط واکنش، مواد مزاحمی حضور داشته باشند که با واکنشدهندهها وارد واکنش شوند، باید آنها را حذف کرد. همانطور که در حضور اکسیژن، واکنش را تحت جو نیتروژن انجام میدهند، در صورتی که نیتروژن نیز مزاحم باشد و نتوان واکنش را با آن انجام داد، از گاز خنثی آرگون استفاده میشود.
ت) پیشبینی کنید آیا واکنش زیر در شرایط مناسب انجام میشود چرا؟ (درصورت انجام شدن واکنش را کامل و موازنه کنید).
پاسخ: بله، زیرا منیزیم واکنشپذیری بیشتری نسبت به آهن دارد و میتواند با Fe₂O₃ ترکیباتی پایدارتر تشکیل دهد.
ث) تیتانیم فلزی محکم، کم چگال و مقاوم در برابر خوردگی است. یکی از کاربردهای آن استفاده در بدنه دوچرخه است. اگر در کارخانهای از مصرف /۵۴×۱۰۷ گرم تیتانیم (IV) کلرید، ۷/۹۱×۱۰۶ گرم فلز تیتانیم به دست آید، بازده درصدی واکنش را حساب کنید.
پاسخ:
جواب صفحه 50 شیمی یازدهم
7– معدن مس سرچشمه کرمان، یکی از بزرگترین مجتمعهای صنعتی معدنی جهان به شمار میرود و بزرگترین تولیدکننده مس است. برای تهیه مس خام از سنگ معدن آن، واکنش زیر انجام میشود.
الف) با مصرف ۴۰۰kg مس (II) سولفید با خلوص ۸۵ حدود 190/54 kg مس خام تهیه میشود.
پاسخ: بازده درصدی واکنش را حساب کنید.
8 – هگزان (C6H14) و 1 – هگزن (C6H12) دو مایع بی رنگ هستند.
الف) روشی برای تشخیص این دو مایع پیشنهاد کنید.
پاسخ: استفاده از برم. ۱-هگزن بهعنوان یک آلکن غیراشباع با برم واکنش میدهد و باعث میشود محلول یا ظرف حاوی آن بیرنگ شود.
ب) جای خالی را در واکنش زیر پر کنید.
پاسخ:
۹– هیدروکربنی به فرمول CxHy شناسایی شده است. افزودن چند قطره از آن به مقدار کمی از محلول برم در یک حلال آلی، سبب بیرنگ شدن محلول میشود.
الف) این هیدروکربن جزو آلکان ها، آلکن ها یا سیکلو آلکان هاست؟ چرا؟
پاسخ: آلکنها، هیدروکربنهایی هستند که با محلول برم قرمز رنگ واکنش میدهند و باعث از بین رفتن رنگ آن میشوند؛ بنابراین این نوع هیدروکربنها غیراشباع یا سیر نشده محسوب میشوند.
ب) نسبت جرمی کربن به هیدروژن در آن برابر با ۶ و جرم مولی آن برابر با ۱۴۰/٢ گرم است. فرمول مولکولی آن را بیابید.
پاسخ:
پ) با مراجعه به منودار صفحه ،۳۶ حالت فیزیکی این هیدروکربن را پیشبینی کنید
پاسخ: با توجه به نمودار، آلکان دارای ده اتم کربن بهصورت مایع است؛ بنابراین میتوان پیشبینی کرد که آلکن با ده اتم کربن نیز حالت مایع داشته باشد.













