درس هفتم دینی دهم
دینی دهم درس 7 – فرجام کار
زندگی انسان تنها محدود به دنیا نیست؛ بلکه پس از مرگ، مرحلهای تازه از زندگی آغاز میشود که در آن نتیجهٔ اعمال انسانها آشکار میگردد. خداوند در قرآن کریم جایگاه نیکوکاران و بدکاران را مشخص کرده و وعدهٔ پاداش و کیفر را به آنها میدهد. این درس به بررسی سرنوشت نیکوکاران در بهشت و جایگاه دوزخیان در جهنم میپردازد.
جایگاه نیکوکاران: بهشت
بهشت، آخرین و بالاترین پاداشی است که خداوند برای بندگان فرمانبردارش آماده کرده است. این مکان جاودانه و سرشار از نعمت و آرامش است. قرآن کریم میفرماید:
«اما کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام دادهاند، به زودی آنها را در بهشتهایی که از زیر درختان آن نهرها روان است، وارد میکنیم تا همیشه در آن باشند. وعدهٔ خدا حق است و چه کسی از قول خدا صادقتر است؟» (نساء: ۱۲۲)
بهشت مکانی است که هیچ آسیبی در آن نیست و هیچ خستگی یا اندوهی در آن احساس نمیشود. نیکوکاران در آنجا با لباسی از بهترین ابریشم، طلا، مروارید و الماس آراسته میشوند و بر تختهای بر افراشته تکیه میزنند. در بهشت، درد، غم، مرگ و خستگی وجود ندارد و همهٔ لحظات سرشار از شادی، آرامش و لذت است.
درختان بیخار، گلها و میوههای فراوان، و جویبارهای خنک و زلال، جلوههای بهشتی را تکمیل میکنند. هر چیزی که در بهشت وجود دارد، از نظر کیفیت و زیبایی با نمونههای دنیوی خود قابل مقایسه نیست؛ حتی میوههای آن با میوههای زمین تفاوتی بنیادین دارند. بهشت محلی است که انسانها در آن آرامش کامل، کرامت و ارزش واقعی خود را تجربه میکنند.
جایگاه دوزخیان: جهنم
در مقابل، جهنم مکانی است که خداوند برای کیفر بدکاران و گنهکاران آماده کرده است. جهنم هفت مرتبه دارد که هر مرتبه متناسب با گناهی که فرد انجام داده، مجازات ویژهای دارد. این مجازاتها هم جسمانی و هم روحی هستند و انسانها تا زمانی که خداوند بخواهد، از آن رنج خواهند برد.
کسانی که وارد جهنم میشوند، با چهرههایی عبوس و دلهایی تیره به آن کشیده میشوند و تمام شادیهایی که در دنیا تجربه کردهاند را فراموش میکنند. حتی دروازهبانان جهنم نیز وحشتناک و سرسخت هستند و فرماندهٔ آنان فرشتهای به نام مالک است که نمایی ترسناک دارد.
در جهنم، هیچ راه گریزی وجود ندارد و درهای آن محکم بسته است؛ تنها ارادهٔ خداوند میتواند خروجی برای گنهکاران ایجاد کند. قرآن کریم این حقیقت را یادآور میشود که جهنم مکانی است که تمام اعمال ناپسند و گناهان انسانها در آن به حقیقت میپیوندند و کیفر داده میشوند.
خلاصه درس هفتم دینی دهم
درس «فرجام کار» یادآور این نکته است که اعمال انسان در دنیا سرنوشت او در آخرت را تعیین میکند. نیکوکاران با ایمان و تلاش در مسیر خیر، به بهشتی با نعمتهای بیپایان دست مییابند و بدکاران با پیروی از هواهای نفسانی، خود را گرفتار جهنمی سخت و ابدی میکنند.
این درس به ما میآموزد:
ارزش ایمان و عمل صالح را درک کنیم و در زندگی روزمره به آن پایبند باشیم.
به فکر آخرت و پاداش الهی باشیم و تنها به خوشیهای گذرا و مادی دنیا دل نبندیم.
عدالت و حکمت خداوند را بپذیریم و بدانیم که هیچ عملی بیپاداش نخواهد ماند.
جواب درس هفتم دین و زندگی دهم
جواب اندیشه و تحقیق و فعالیت های درس هفتم دینی دهم
جواب سوال صفحه 84 درس 7 دینی دهم
۱ــ زندگی نیکوکاران و گناهکاران در آخرت، چگونه است؟
جواب: در آخرت، زندگی نیکوکاران با آرامش، لذت و رضایت همراه است و آنان از نعمتهای بهشتی برخوردار میشوند، در حالی که زندگی گناهکاران سراسر عذاب، سختی و پشیمانی است و گرفتار مجازات الهی خواهند شد.
٢ــ چه رابطه ای میان اعمال ما و نوع پاداش و جزای آخرت، وجود دارد؟
جواب: قراردادی، طبیعی و تجسم عمل
جواب تدبر درس 7 دینی دهم – صفحه 86
با تدبر در ترجمه آیات زیر بگویید اگر ما هم بخواهیم در زمره بهشتیان باشیم باید در دنیا چگونه زندگی کنیم؟
🟧 امروز روزی است که راستی راستگویان به آنها سود بخشد، برای آنها باغهایی از بهشت
است…
🟧 و شتاب کنید برای رسیدن به آمرزش پروردگارتان و بهشتی که وسعت آن، آسمآنها و زمین است
و برای متقیان آماده شده است؛ همآنها که در زمان توانگری و تنگدستی، انفاق میکنند و خشم خود
را فرو میبرند و از خطای مردم میگذرند و خدا نیکوکاران را دوست دارد. و آنها که وقتی مرتکب
عمل زشتی میشوند، یا به خود ستم میکنند، به یاد خدا میافتند و برای گناهان خود طلب آمرزش
میکنند…
🟧 و آنها که امانتها و عهد خود را رعایت میکنند و آنها که به راستی ادای شهادت کنند و آنها که
بر نماز مواظبت دارند، آنان در باغهای بهشتی گرامی داشته می شوند.
جواب: صداقت، مهار خشم، طلب بخشش از خدا، انفاق در راه خدا، اقامه نماز، امانتداری و وفاداری به پیمانها.
جواب تدبر درس 7 دینی دهم – صفحه 88 و 89
ترجمه آیات صفحه بعد به توصیف برخی از ویژگیهای جهنمیان میپردازد. با تدبر در آنها بیان کنید که چه زمینه هایی میتواند شما را به سوی جهنم بکشاند؟ آنها را بیابید و برنامه های برای از بین بردن آن زمینه ها تنظیم کنید
🟧 جهنمیان میگویند: ما در دنیا از نمازگزاران نبودیم و از محرومان دستگیری نمیکردیم؛ همراه بدکاران غرق در معصیت خدا میشدیم و روز رستاخیز را تکذیب میکردیم.
🟧توبه کسانی که کارهای زشت انجام دهند و هنگامی که مرگ یکی از آنها فرا رسد میگوید: الان توبه کردم، پذیرفته نیست… و این ها کسانی هستند که عذاب دردناکی برایشان فراهم کردیم.
🟧جهنمیان پیش از این (در دنیا) مست و مغرور نعمت بودند و بر گناهان بزرگ اصرار می ورزیدند.
جواب:
| زمینههای گناه | برنامه از بین بردن گناه |
| غیبت و شایعهپراکنی | تمرین گفتار نیک و اجتناب از سخنچینی |
| پرخوری و اسراف | رعایت اعتدال در خورد و خوراک و مدیریت مصرف |
| دروغگویی | تمرین صداقت در گفتار و ثبت قول و قرارها |
| تنبلی و اهمال | برنامهریزی منظم و انجام کارها به موقع |
| عصبانیت و بدخلقی | تمرین صبر و آرامش قبل از واکنش |
| دیدن محتوای نامناسب اینترنت | جایگزینی با مطالعه کتاب یا محتوای مفید آموزشی |
جواب اندیشه و تحقیق درس 7 دینی دهم – صفحه 93
۱ــ چرا در کیفر و مجازات اخروی ظلم راه ندارد؟
جواب: در مجازاتهای اخروی، عمل بهطور کامل و عینی جلوه میکند و هیچ ظلمی در آن رخ نمیدهد. برخلاف کیفرهای دنیوی که ممکن است عدالت بهطور کامل رعایت نشود و گاه مجازاتی بیش از اندازه به شخص اعمال شود، در مجازات آخرت خود عمل به شکل کامل و متناسب با گناه ظاهر میشود و جایی برای ظلم باقی نمیماند.
۲ــ چه تفاوتهایی میان ویژگیهای آخرت با دنیا و برزخ وجود دارد؟ آن تفاوتها را در جدولی مانند جدول زیر تنظیم کنید.
جواب:
| دنیا | برزخ | آخرت |
| زندگی موقتی و گذراست | حالت تعلیق میان دنیا و جاودانگی | زندگی ابدی و پایدار است |
| انسان محدود به حس و تجربه مادی است | انسان روح خود را بهتر میشناسد | انسان به حقیقت کامل روح و اعمال خود پی میبرد |
| پاداش و جزا به طور کامل معلوم نیست | بخشی از نتیجه اعمال نمایان میشود | نتیجه کامل اعمال آشکار و قطعی است |
| امکان غفلت و خطا وجود دارد | فرصت اصلاح محدود و غیرقابل تغییر است | هیچ فرصتی برای تغییر اعمال گذشته وجود ندارد |
| آرامش و خوشی موقتی و وابسته به دنیا است | آرامش نسبی و محدود حاصل میشود | آرامش و لذت واقعی برای نیکوکاران، عذاب ابدی برای گناهکاران |
۳- رسول خدا(ص) فرمود: الدنیا مزرعه الاخره
یک کشاورز ماهر برای اینکه زراعت پر محصولی داشته باشد، پنج شرط را رعایت میکند:
۱ــ زمین مناسب انتخاب میکند.
۲ــ بذر سالم تهیه میکند.
۳ــ زمین را به موقع آبیاری و از کودهای مناسب استفاده میکند.
۴ــ زمین را از علفهای هرز، پاک میکند.
۵ ــ مواظب است که آفات و حیوانات به کشت او ضرر نرسانند.
اگر «دل» بهترین و مناسب ترین زمین برای کشت محصول آخرت است، چهار شرط دیگر کدام اند؟
جواب:
۱- بذر سالم: اشاره به استعدادها و گرایشهای پاک انسان دارد که زمینه رشد اعمال نیک را فراهم میکند.
۲- آبیاری و تغذیه مناسب: انجام اعمال صالح و عبادتهای خالصانه که روح را تغذیه میکند.
۳- پاک کردن از علفهای هرز: زدودن گناهان و صفات زشت از دل و جان.
۴- حفاظت از آفات و آسیبها: جلوگیری از وسوسههای شیطان، تمایلات نفسانی و هر عاملی که مانع رشد ایمان و اخلاق نیک میشود.