مثال	اختیار شاعری
جادویی	تغییر کمیت مصوت‌ها؛ کوتاه تلفظ کردن مصوت بلند
ساقی ما	تغییر کمیت مصوت‌ها؛ کوتاه تلفظ کردن مصوت بلند
آهوی دشت	تغییر کمیت مصوت‌ها؛ کوتاه تلفظ کردن مصوت بلند
درخت دوستی	تغییر کمیت مصوت‌ها؛ بلند تلفظ کردن مصوت کوتاه
سوی من	تغییر کمیت مصوت‌ها؛ کوتاه تلفظ کردن مصوت بلند
بهانه	تغییر کمیت مصوت‌ها؛ بلند تلفظ کردن مصوت کوتاه
تو گفتی	تغییر کمیت مصوت‌ها؛ بلند تلفظ کردن مصوت کوتاه
شب و روز	تغییر کمیت مصوت‌ها؛ بلند تلفظ کردن مصوت کوتاه

پایه‌های آوایی	گُف تِی (1) پِ سَ	رین (2) نَ جا یِ	با زیست
پایه‌های آوایی	بِش تا ب کِ	جا یِ چا رِ	سا زیست
وزن	مستفعل	فاعلات	فعلن
نشانه‌های هجایی	U U – –	U – U –	– –

پایه‌های آوایی	فَر یا دِ کِ	دَر رَه گُ ذَ	ر (1) آ دَ مِ	خا کی
پایه‌های آوایی	بَس دا نِ فِ	شان دَن دُ بَ	سی دا مِ تَ	نی دَند
وزن	مستفعل	مستفعل	مستفعل	فعلن
نشانه‌های هجایی	– U – –	– U – –	– U – –	– –

پایه‌های آوایی	بَر هَ مِ اَهـ	لِ (1) جَ هان	سَی یِ دُ سَر	وَر عَ لیست
پایه‌های آوایی	دَر رَه دی	نِ (2) خُ دا	ها دی (3) یُ رَه	بَر عَ لیست
وزن	مفتعلن	فاعلن	مفتعلن	فاعلن
نشانه‌های هجایی	– U U –	– U –	– U U –	– U –

پایه‌های آوایی	زِ دُ دی دِ	خون فِ شا نَم	زِ غَ مَت شَ	بِ (1) جُ دا یی
پایه‌های آوایی	چِ کُ نَم کِ	هَست این ها	گُ لِ با غِ	آ شِ نا یی
وزن	فعلات	فاعلاتن	فعلات	فاعلاتن
نشانه‌های هجایی	– – U U	– – U –	– – U U	– – U –

پایه‌های آوایی	تَ فَر رُج	کُ نان دَر	هَ وا وُ (1)	هَ وَس
پایه‌های آوایی	گُ ذَش تیم	بَر خا کِ	بِس یا رِ	کَس
وزن	فعولن	فعولن	فعولن	فعل
نشانه‌های هجایی	– – U	– – U	– – U	– U

پایه‌های آوایی	مَن نِ می گو	یَم زِ یان کُن	یا بِ فِک رِ (1)	سو د باش
پایه‌های آوایی	اِی زِ فُر صَت	بی خَ بَر دَر	هَر چِ هَس تی	زو د باش
وزن	فاعلاتن	فاعلاتن	فاعلاتن	فاعلن
نشانه‌های هجایی	– – U –	– – U –	– – U –	– U –

پایه‌های آوایی	بی چا رِ گی (1)	یِ (2) وُ را چُ	دی دَند
پایه‌های آوایی	دَر چا رِ گَ	ری زَ بان کِ	شی دَند
وزن	مستفعل	فاعلات	فعلن
نشانه‌های هجایی	U U – –	U – U –	– –

پایه‌های آوایی	خَ لَد گَر	بِ پا خا	رِ ی (1) یا (2) سان	بَ را (3) یَد
پایه‌های آوایی	چِ سا زَم	بِ خا ری	کِ دَر دِل	نِ شی نَد
وزن	فعولن	فعولن	فعولن	فعولن
نشانه‌های هجایی	– – U	– – U	– – U	– – U

پایه‌های آوایی	هَ مِ (1) بَر	گ بو دَن	هَ می سا	خ تی
پایه‌های آوایی	بِ تَد بی	ر رَف تَن	نَ پَر دا	خ تی
وزن	فعولن	مفاعلن	فعولن	فعل
نشانه‌های هجایی	– – U	U – U –	U – –	– U

پایه‌های آوایی	آ مَد سو (1) یِ	کَع بِ سی نِ	پُر جوش
پایه‌های آوایی	چون کَع بِ نِ	هاد حَل قِ	دَر گوش
وزن	مستفعل	فاعلات	فعلن
نشانه‌های هجایی	U U – –	U – U –	– –

پایه‌های آوایی	سو (1) یِ (2) چا	رِ گَش تَم	زِ بی چا	رِ گی
پایه‌های آوایی	نَ دا دَم	بِ دو سَر	بِ یِک با	رِ گی
وزن	فعولن	فعولن	فعولن	فعل
نشانه‌های هجایی	– – U	– – U	– – U	– U

پایه‌های آوایی	نِ کو هِش	مَ کُن چَر	خِ نی لو	فَ ری را
پایه‌های آوایی	بِ رون کُن	زِ سَر با	دُ خی رِ (1)	سَ ری را
وزن	فعولن	فعولن	فعولن	فعولن
نشانه‌های هجایی	– – U	– – U	– – U	– – U

تدریس درس پنجم فنون دوازدهم انسانی – خودارزیابی درس 5

جواب درس پنجم علوم و فنون ادبی دوازدهم انسانی